ZUTW będzie świętować 35-lecie przez cały rok

ZUTW skupia ponad 900 słuchaczek i słuchaczy. Uczą się oni języków obcych i poznają tajniki sztucznej inteligencji, haftują, malują, fotografują, tańczą i śpiewają. Rozmawiają o literaturze i filmach, grają w szachy, ćwiczą oraz przygotowują programy kabaretowe.

Przez cały rok akademicki uniwersytet chce przypominać osoby, które go współtworzyły i rozwijały, a już nie żyją. Planuje też docenić społeczników, wolontariuszy i liderów oraz prezentować działające w ZUTW grupy. W programie mają znaleźć się konferencje, spotkania, wyjazdy, projekty i wydarzenia jubileuszowe.

Pomysł na utworzenie uniwersytetu pojawił się na początku lat 90. XX wieku. Inicjatorka przedsięwzięcia obawiała się, że zabraknie jej wiedzy, zaplecza i kadry, a także nie było pewności, czy starsi mieszkańcy będą zainteresowani zajęciami.

Pracowała wtedy w Centrum Kształcenia Ustawicznego przy ul. Długiej. Wcześniej, po ukończeniu filologii polskiej, uczyła w kilku szkołach i była konsultantką w Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli. Dyrektorka CKU, Małgorzata Olech-Klonecka, dowiedziała się, że w Zielonej Górze mógłby powstać pierwszy w województwie Uniwersytet Trzeciego Wieku. W całej Polsce działało wtedy zaledwie kilka takich placówek.

Brakowało internetu i publikacji, które wyjaśniałyby, jak prowadzić uniwersytet, dlatego inicjatorka pojechała do Warszawy, by zobaczyć działającą tam podobną instytucję. Spotkała się z prof. Haliną Szwarc, założycielką pierwszego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Polsce. Początkowo widok wielu osób starszych od niej wzbudził jej obawy, ale dłuższa rozmowa z profesorką, która miała za sobą trudne doświadczenia wojenne i była m.in. agentką wywiadu AK, przekonała ją do podjęcia próby.

Inicjatorka zakładała, że uniwersytet będzie współpracował ze słuchaczami, wykładowcami, ludźmi kultury i środowiskiem ówczesnej Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Chciała zapraszać autorytety i stworzyć miejsce, w którym seniorzy mogliby się spotykać i rozwijać. W CKU zebrała grupę organizacyjną liczącą ponad 20 osób; trzy z nich zajęły się rejestracją nowego podmiotu w sądzie.

W zachęcaniu seniorów do udziału pomógł Leszek Kalinowski, dziennikarz „Gazety Lubuskiej”. Promował ideę hasłami w rodzaju „Babciu, dziadku, idźcie do szkoły”. Na pierwsze spotkanie w CKU przyszło bardzo dużo osób, choć program zajęć mieścił się wówczas na jednej zapisanej kartce.

Pierwsza inauguracja roku akademickiego Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku odbyła się we wrześniu 1992 roku w Teatrze Lubuskim. W radzie programowej zasiadał Konrad Herrmann, proboszcz parafii pw. Najświętszego Zbawiciela. Wykonał kilka telefonów, a na uroczystość przyszli miejscy decydenci, w tym prezydent. Organizatorom udało się przekonać ich, że uniwersytet jest w Zielonej Górze potrzebny.

Początkowo zajęcia odbywały się w CKU, a na większe wykłady ZUTW wynajmował salę w Ekonomiku. Słuchaczy było mniej i wszyscy uczestniczyli we wspólnych spotkaniach. Po niespełna dwóch latach trzeba było opuścić CKU. Ówczesny wojewoda, prof. Marian Eckert, wskazał Bibliotekę Norwida jako nową siedzibę; uniwersytet dostał tam pomieszczenia na II piętrze i mógł korzystać z tego, co biblioteka miała do dyspozycji, bez opłat za sprzątanie.

Wraz z rozwojem ZUTW potrzebował kolejnych pomieszczeń. Obecna siedziba, która wcześniej służyła jako magazyn, była w złym stanie. Jej ówczesna dyrektorka, Maria Wasik, zaproponowała, by słuchacze sami ją wyremontowali. Zorganizowali zbiórkę pieniędzy i włączyli się w prace: przestawili ściany i zaadaptowali piwnice. Z czasem remontowali kolejne pomieszczenia. Rozmówczyni ocenia, że siedziba nie spełnia standardów XXI wieku, ale pozostaje centralą uniwersytetu.

Wiele zajęć odbywa się gościnnie w salach i aulach innych miejskich instytucji. ZUTW współpracuje z Muzeum Ziemi Lubuskiej, Lubuskim Teatrem, Filharmonią Zielonogórską, Zielonogórskim Ośrodkiem Kultury, Wojewódzkim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji w Drzonkowie oraz Centrum Rekreacyjno-Sportowym. Ma też porozumienia z Uniwersytetem Zielonogórskim i innymi miejskimi instytucjami.

Uniwersytet współpracuje również z przedszkolami, liceami i klubami seniora. Działające w nim grupy wokalne, kabaretowe i teatralne występują m.in. w zielonogórskich klubach seniora. Władze miasta oferują ZUTW możliwości współdziałania.

Prowadzenie organizacji wymaga zaangażowania zarządu, słuchaczy i inicjatorki, także w weekendy. Obejmuje zarządzanie finansami, realizację projektów, uzgodnienia, kontrole i sprawozdania. Inicjatorka zastanawia się również nad tym, kto w przyszłości przejmie jej obowiązki. Podkreśla, że w prowadzeniu ZUTW przydatna jest umiejętność korzystania z nowoczesnych narzędzi.

Uniwersytet zatrudnia kilka osób do pomocy. Fachowcy odpłatnie prowadzą niektóre zajęcia usprawniające, warsztaty plastyczne, chór i kabaret. Szczególnie przy zajęciach ruchowych ważne są wiedza i doświadczenie prowadzących, by nie narazić uczestników na urazy.

XXXV Inauguracja Roku Akademickiego Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku rozpocznie się 13 października 2026 r. o godz. 11 w Auli UZ przy ul. Podgórnej 50. Uroczystość odbędzie się pod Honorowym Patronatem Prezydenta Miasta Zielona Góra Marcina Pabierowskiego oraz Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego, prof. dr. hab. Wojciecha Strzyżewskiego. Wykład inauguracyjny wygłosi dr inż. Max Brzezicki; jego tytuł to „Mózg w kosmosie. Czego loty kosmiczne uczą nas o zdrowiu i starzeniu mózgu?”.

_{Źródło: Urząd Miasta Zielona Góra}